Việc nắm rõ cách kiểm tra hội chứng bàn chân bẹt ở trẻ có thể giúp bố mẹ sớm phát hiện bé đang gặp vấn đề, từ đó có thể điều trị kịp thời, ngăn ngừa biến chứng.
Mặc dù bàn chân bẹt có khả năng xảy ra ở mọi độ tuổi, nhưng theo nghiên cứu, vấn đề sức khỏe này đặc biệt phổ biến ở trẻ nhỏ. Nếu không sớm được chữa trị hiệu quả, hội chứng bàn chân bẹt có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như chất lượng cuộc sống của trẻ sau này.
Vậy, bố mẹ đã biết cách kiểm tra hội chứng bàn chân bẹt ở trẻ chưa? Làm sao để điều trị tình trạng này hiệu quả nhất? Hãy cùng tìm kiếm câu trả lời qua bài viết dưới đây nhé.
Mục lục
- 1. Bàn chân bẹt ở trẻ là gì?
- 2. Hướng dẫn bố mẹ cách kiểm tra hội chứng bàn chân bẹt ở trẻ
- Phương pháp 1
- Phương pháp 2
- Phương pháp 3
- 3. Bố mẹ nên làm gì để phòng ngừa hội chứng bàn chân bẹt ở trẻ?
- 4. Bàn chân bẹt ở trẻ có thể điều trị như thế nào?
1. Bàn chân bẹt ở trẻ là gì?
Cấu trúc bàn chân của trẻ sơ sinh phần lớn là mô mềm. Theo thời gian, các mô này sẽ cùng với dây chằng hình thành nên vòm bàn chân, chịu trách nhiệm:
- Hỗ trợ cơ thể giữ thăng bằng.
- Tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại.
- Thuyên giảm áp lực từ mặt đất lên khớp cổ chân, đầu gối, hông và thắt lưng khi di chuyển.
Quá trình trên thường diễn ra khi trẻ được 2 – 3 tuổi. Nếu qua thời kỳ này vòm bàn chân vẫn chưa hình thành, trẻ được xem là đã mắc hội chứng bàn chân bẹt. Lúc này, vì toàn bộ bề mặt lòng bàn chân đều tiếp xúc với mặt đất nên trẻ nhỏ thường có cảm giác đau nhức khó tả ở mỗi bước đi, đồng thời còn gặp khó khăn trong việc giữ thăng bằng
2. Hướng dẫn bố mẹ cách kiểm tra hội chứng bàn chân bẹt ở trẻ
Theo nhiều chuyên gia, độ tuổi đáp ứng điều trị bàn chân bẹt ở trẻ tốt nhất thuộc khoảng 3 – 7 tuổi. Vì vậy, khi bé lên 3, bố mẹ có thể kiểm tra độ lõm bàn chân của bé bằng những cách sau.
Sự khác nhau giữa bàn chân bẹt và bàn chân bình thường
Phương pháp 1
- Làm ướt toàn bộ lòng bàn chân của bé.
Lưu ý: có thể dùng nước sạch hoặc dung dịch có màu để dễ nhận dạng dấu chân. - Chuẩn bị một tờ giấy trắng hoặc bìa carton và yêu cầu trẻ bước chân lên sao cho tờ giấy hoặc bìa carton hiện rõ dấu chân.
- So sánh dấu chân của bé với hình dưới đây, từ đó xác định trẻ có bị bàn chân bẹt hay không
Phương pháp 3
Tương tự cách 1, biện pháp này cũng được dùng để kiểm tra hội chứng bàn chân bẹt ở trẻ bằng cách so sánh dấu chân. Tuy nhiên, thay vì để bé in dấu chân trên giấy, phương pháp này sử dụng cát để lưu lại dấu chân của bé.
Phần cát lún xuống có hình bàn chân với đường cong rõ ràng cho thấy chân của trẻ phát triển bình thường. Ngược lại, nếu dấu chân trên cát đầy đặn, không có đường cong này, bé có nguy cơ cao mắc chứng bàn chân bẹt.
Phương pháp 3
Khác với hai phương pháp trên, ở cách kiểm tra này, bố mẹ sẽ dùng ngón tay để tìm kiếm vòm bàn chân khi bé đứng trên sàn nhà. Nếu ngón tay không thể luồn vào lòng bàn chân của trẻ, trẻ có thể đã bị bàn chân bẹt.
3. Bố mẹ nên làm gì để phòng ngừa hội chứng bàn chân bẹt ở trẻ?
Theo nghiên cứu, bàn chân bẹt có khả năng phát triển từ yếu tố di truyền nhưng chiếm tỷ lệ rất nhỏ. Phần lớn trường hợp, tình trạng vòm bàn chân của bé không thể phát triển bình thường xuất phát từ tác động môi trường bên ngoài.
Vì vậy, để phòng ngừa trẻ bị bàn chân bẹt, bố mẹ nên:
- Ưu tiên cho trẻ sử dụng giày hơn là các loại dép thời trang (ví dụ dép crocs, dép lê)
- Thường xuyên cho trẻ bước đi trên địa hình gồ ghề: Bãi biển, sân vườn, bãi cỏ,… để chân trẻ được thích nghi và phát triển đầy đủ
- Xây dựng chế độ ăn uống đầy đủ dưỡng chất cho bé. Việc thiếu hụt chất dinh dưỡng có thể khiến cơ bàn chân cũng như dây chằng suy yếu, không đủ khả năng hình thành vòm bàn chân.
4. Bàn chân bẹt ở trẻ có thể điều trị như thế nào?
Theo đánh giá từ nhiều chuyên gia, nếu không được điều trị ngay từ sớm, tình trạng bàn chân bẹt có thể để lại nhiều hậu quả nặng nề, gây tác động tiêu cực không nhỏ đến cuộc sống của trẻ sau này.
Cụ thể hơn, cấu trúc xương bàn chân sẽ thay đổi bất thường, kéo theo sự biến đổi ở cấu trúc khớp gối cũng như thắt lưng. Từ đó, trẻ phải chịu đựng những cơn đau khó tả mỗi khi cử động các bộ phận này. Ngoài ra, một số biến chứng do bàn chân bẹt gây nên gồm:
- Viêm gân Achilles
- Viêm khớp ở mắt cá chân hoặc bàn chân
- Biến dạng ngón chân cái
- Ngón chân hình búa
- Viêm cân gan chân
- Đau cẳng chân
- Cong vẹo cột sống
- Viêm hoặc thoái hóa khớp
- Suy giảm khả năng vận động và di chuyển
Do đó, ngay từ khi trẻ 2 tuổi rưỡi, bố mẹ nên bắt đầu quan sát sự phát triển ở bàn chân. Nếu bé có biểu hiện mắc bệnh, hãy cho bé mang đế chỉnh hình bàn chân càng sớm càng tốt để định hình lại cấu trúc bàn chân, nhờ đó khôi phục chức năng vốn có mà không cần phẫu thuật.
Ngoài ra, việc điều trị ngay từ đầu còn góp phần nâng cao tỷ lệ điều trị thành công, đồng thời hỗ trợ bé phát triển bình thường.
Tuy nhiên, bố mẹ cần lưu ý rằng đế chỉnh hình nên được chế tạo theo số đo cũng như hình dạng bàn chân của bé để đem lại kết quả tốt nhất. Việc sử dụng đế có sẵn hoặc được chỉ định từ bác sĩ không chuyên thường không mang đến hiệu quả như mong đợi